Okul öncesi dönemde öğrenme güçlüğü riskini erken fark etmeye ve zamanında desteklemeye yönelik program.
ODMP, okul öncesi dönemde öğrenme güçlüğü riski taşıyan çocukları erken dönemde belirlemek ve gerekli müdahaleleri zamanında başlatmak için geliştirilmiş bir destek programıdır.
Öğrenme güçlüğü çoğunlukla ilkokulda, okuma–yazma öğretimi başladıktan sonra fark edilir. Oysa bu güçlüğün altında yatan beceriler — fonolojik farkındalık, görsel ayırt etme, sıralama, yönelim, dikkat — okul öncesi dönemde de gözlenebilir. ODMP bu becerileri sistemli biçimde değerlendirir.
Amaç çocuğa erken bir etiket koymak değil, aksine budur: riskli görünen alanlar okul başlamadan desteklenirse, çocuk ilkokula çok daha sağlam bir temelle başlar ve ileride yaşanabilecek akademik zorlanma büyük ölçüde önlenebilir.
Program, çocuğun gelişimini tek bir alana indirgemez. Bilişsel, dil, motor ve sosyal–duygusal alanlar birlikte ele alınır; böylece hem güçlü yönler hem de desteklenmesi gereken alanlar bir arada görülür.
Değerlendirme oyun temelli etkinliklerle yürütülür. Çocuk sınav ortamında değil, kendisini rahat hissettiği bir çalışma içinde gözlemlenir.
İlkokula geçiş öncesinde hazırbulunuşluğu görmek ve eksik kalan alanları yaz döneminde desteklemek isteyen aileler için uygundur.
Özgül öğrenme güçlüğünde ailesel yatkınlık bilinen bir etkendir. Ebeveyn ya da kardeşte disleksi öyküsü varsa erken değerlendirme özellikle önerilir.
Anaokulunda "yönergeyi takip etmekte zorlanıyor", "kalem tutuşu gelişmedi", "sesleri ayırt edemiyor" gibi geri bildirim alan çocuklar için değerlendirme yol göstericidir.
Doğum öyküsü, dil gelişimi, motor gelişim basamakları ve varsa okul geri bildirimleri alınır.
Çocukla yapılan oturumlarda bilişsel, dil, motor ve sosyal alanlar etkinlikler yoluyla gözlemlenir ve kayıt altına alınır.
Sonuçlar birleştirilerek çocuğun gelişim profili oluşturulur. Güçlü yönler ve desteklenmesi gereken alanlar ayrı ayrı raporlanır.
Riskli görülen alanlara yönelik etkinlikler haftalık oturumlarla uygulanır. Etkinlikler oyun formatındadır; çocuk çalıştığını değil oynadığını hisseder.
Evde ve sınıfta uygulanabilecek somut etkinlik önerileri paylaşılır. Programın kalıcı etkisi, bu günlük tekrarlarla katlanır.
Program okul öncesi dönemi hedefler; genellikle 4–6 yaş aralığındaki çocuklarla çalışılır. Uygulanacak etkinlikler çocuğun kronolojik yaşına ve gelişim düzeyine göre uyarlanır.
Hayır. ODMP bir tanı aracı değil, risk belirleme ve destek programıdır. Çıktısı "şu alanlar güçlü, şu alanlar desteklenmeli" biçiminde bir gelişim profilidir. Tıbbi tanı gerektiren bir durum görülürse aile ilgili uzmana yönlendirilir.
Anaokulu eğitimi çok değerlidir ancak grup ortamında bireysel farklar her zaman fark edilmeyebilir. ODMP, çocuğa bireysel olarak bakar ve grup içinde gözden kaçabilecek alanları görünür kılar.
Değerlendirme bölümü genellikle birkaç oturumda tamamlanır; çocuğun dikkat süresi göz önünde tutularak oturumlar kısa tutulur. Destek çalışmalarının süresi ise çıkan profile göre belirlenir ve aileyle paylaşılan planda yer alır.
Evet. Değerlendirme bulgularını, çalışılan alanları ve gelinen noktayı içeren yazılı bir değerlendirme raporu hazırlanır. Bu rapor, ilkokul geçişinde öğretmenle paylaşılmak üzere de kullanılabilir.
